Η ληστεία της Πέτρας

Η ληστεία της Πέτρας

Η ληστεία της Πέτρας

Τον Ιούνιο του 1926, στην περιοχή Πέτρα (μεταξύ της Πρέβεζας και των Ιωαννίνων) σημειώθηκε μία από τις εντυπωσιακότερες, αλλά και πιο αιματηρές, ληστείες στα ελληνικά ποινικά χρονικά. Οι δράστες ήταν δέκα σεσημασμένοι ληστές της εποχής, αλλά πίσω από την επιχείρηση υπήρχαν οι αδελφοί  Ρεντζαίοι από το Ανώγι, που καταλήγουν να γίνουν, για αρκετό διάστημα, οι κυρίαρχοι του παιχνιδιού, πολιτικού και οικονομικού, σε ολόκληρη την Ήπειρο.

Οι Ρε(ν)τζαίοι

Ο Γιάννης και ο Θύμιος Ρέ(ν)τζος γεννήθηκαν στο μικρό χωριό Ανώγι της Πρέβεζας το 1896 και το 1899, αντιστοίχως. Την άνοιξη του 1909, ο κτηνοτρόφος πατέρας τους δολοφονήθηκε άγρια από τρεις ζωοκλέφτες. Το 1917 και ενώ υπηρετούσαν τη στρατιωτική τους θητεία πληροφορήθηκαν την ταυτότητα των δραστών. Η οργή τους ξεχείλισε, με αποτέλεσμα να λιποτακτήσουν, να ανέβουν στο βουνό και να πάρουν εκδίκηση σκοτώνοντας μόνο τους δύο πρώτους, αφού διαπιστώθηκε πως ο τρίτος είχε διαφωνήσει με την δολοφονία του πατέρα τους και δεν συμμετείχε σ’ αυτήν. Ήταν το γεγονός που άλλαξε την πορεία της ζωής τους. Περνώντας οριστικά στην παρανομία ως το 1925, η δράση τους σημαδεύτηκε από δολοφονίες (σύμφωνα με τον Τύπο της εποχής έφτασαν στις 47, κατ’ άλλες πηγές στις 98!), αναρίθμητες κλοπές και ληστείες, καθώς και απαγωγές για την απόδοση λύτρων. Στις 14 Νοεμβρίου 1925, η κυβέρνηση του δικτάτορα Θ. Πάγκαλου χορήγησε  γενική αμνηστία.Oι αδελφοί Ρε(ν)τζαίοι κατάφεραν να περιληφθούν στα ευεργετικά μέτρα και να εγκατασταθούν μόνιμα στα Ιωάννινα. Δεν ξέχασαν όμως τις συνήθειες τους.

Η ληστεία

Στις 7.30 το πρωί της Κυριακής 13 Ιουνίου 1926, μπροστά στο υποκατάστημα της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδας στην Πρέβεζα, ένα αυτοκίνητο, σταμάτησε μπροστά στο κτίριο. Τοποθέτησαν τις τσάντες σε ένα άδειο ξύλινο κιβώτιο, που βρισκόταν στην οροφή του αυτοκινήτου. Στο αυτοκίνητο είχαν επιβιβάστηκαν συνολικά 9 άτομα.Γύρω στις 8.30 το πρωί και ενώ το αυτοκίνητο βρισκόταν στη θέση «Πέτρα», σε απόσταση 30 χλμ. από την Πρέβεζα (κοντά στο χωριό Λούρος της Φιλιππιάδας), ο οδηγός του αυτοκινήτου διέκρινε έναν κορμό δέντρου και σταμάτησε, αλλά πριν αυτοί προλάβουν να αντιδράσουν, το αυτοκίνητο δέχτηκε καταιγιστικά πυρά από τρεις διαφορετικές κατευθύνσεις. Οι πρώτες σφαίρες τραυμάτισαν θανάσιμα τον οδηγό Απ. Δράκο και ακινητοποίησαν το αυτοκίνητο. Οι εννιά επιβάτες, εγκλωβισμένοι στο αυτοκίνητο, προσπάθησαν να ανταποδώσουν τα πυρά, αλλά η «μάχη» ήταν άνιση. Μετά από λίγα λεπτά, πέντε από τους επιβάτες ήταν νεκροί, ενώ 2 βαριά τραυματισμένοι. Ο Β. Λαζαρίδης, μετά τις πρώτες ομοβροντίες πήδηξε από το αυτοκίνητο, ενώ μαζί του πήδηξε και ο χωροφύλακας Λιβαδίτης, αλλά αμέσως δέχτηκε καταιγισμό πυρών. Ωστόσο, αν και τραυματισμένος, κατάφερε να ξεφύγει τρέχοντας στην πυκνή βλάστηση προς τον ποταμό Λούρο.

Όταν οι δράστες διαπίστωσαν πως δεν υπήρχε, πλέον, καμία αντίσταση, κατέβηκαν και αποτελείωσαν τον τραυματία, απέσπασαν τις δύο τσάντες με τα χρήματα και απομακρύνθηκαν προς το δάσος της περιοχής. Ο Β. Λαζαρίδης γλίτωσε επειδή θεωρήθηκε νεκρός, καθώς ήταν σκεπασμένος με πτώματα και γεμάτος αίματα.

Τις επόμενες ώρες, στον τόπο της ληστείας κατέφθασαν πολυάριθμα αποσπάσματα της χωροφυλακής και του στρατού.

Οι πληροφορίες που είχαν δώσει οι διασωθέντες Β. Λαζαρίδης και Λιβαδίτης ήταν περιορισμένες. Ο υποδειγματικός σχεδιασμός και εκτέλεση της ληστείας, αλλά και οι πληροφορίες που γνώριζαν οι ληστές για την επικείμενη χρηματαποστολή και το προκαθορισμένο δρομολόγιο, δημιούργησαν έντονο προβληματισμό στις διωκτικές αρχές (λέγετε ότι τις έδωσε η «φίλη» του Ρέ(ν)τζη που δούλευε στην τράπεζα).

Οι επόμενες ημέρες χαρακτηρίστηκαν από σημαντικά ανακριτικά λάθη, που αντί να οδηγήσουν στην αποκάλυψη της ταυτότητας των δραστών συσκότισαν ακόμα περισσότερο την υπόθεση. Παράλληλα, σημειώθηκε πογκρόμ προσαγωγών και προσωρινών συλλήψεων χιλιάδων χωρικών της περιοχής (κάποιοι τους υπολογίζουν στους 7.000!), οι οποίοι συγκεντρώθηκαν στο χωριό Λούρος και ανακρίθηκαν επί δεκαήμερο, χωρίς αποτέλεσμα. Προκειμένου να τους αποσπάσουν κάποια πληροφορία, οι αρχές χρησιμοποίησαν βία σε τέτοιο βαθμό, ώστε να προκαλέσουν την οργή και τις διαμαρτυρίες των κατοίκων, του Τύπου αλλά και εκπροσώπων του πολιτικού κόσμου!

Με βάση τις πληροφορίες του ηγούμενου Παπα-Γιάννη (παντού η εκκλησία) και άλλα στοιχεία που είχαν εν τω μεταξύ κατορθώσει να συγκεντρώσουν, οι αστυνομικοί εξακρίβωσαν την ταυτότητα των οκτώ δραστών, αλλά και των οργανωτών της ληστείας που δεν ήταν άλλοι από τους περιβόητους αδελφούς Γιάννη και Θύμιο Ρέ(ν)τζο Οι αδελφοί Ρε(ν)τζαίοι είχαν δημιουργήσει θρύλο γύρω από το όνομά τους κι έτσι μετά την αιματηρή ληστεία της Πέτρας, η σύλληψή τους αποτέλεσε ζήτημα τιμής για τις αστυνομικές, στρατιωτικές και ανακριτικές αρχές. Επικεφαλής της επιχείρησης ήταν ο διαβόητος λήσταρχος της εποχής Λάμπρος Στάθης και ο Δ. Παππάς ή Μερεμέτης. Ο τελευταίος συνελήφθη τις επόμενες μέρες μαζί με τους Κ. Μητροκώστα, Ανδ. Κάτση, Φερεντίνο, Κ. Δόση και Αντ. Καψάλη και μεταφέρθηκαν στις φυλακές Ακραίου, στα Ιωάννινα. Στους συλληφθέντες ήταν και ο Πάπα-Γιάννης της μονής του Προφήτη Ηλία, που θεωρήθηκε ότι προσπαθούσε να παραπλανήσει την αστυνομική έρευνα.

Στο μεταξύ, η ελληνική αστυνομία τους εντόπισε , τον Οκτώβριο του 1928, και συνελήφθηκαν στη Βάρνα της Βουλγαρίας, όπου είχαν εγκατασταθεί από καιρό ως Αλβανοί υπήκοοι, έχοντας ανοίξει επιχείρηση σιτεμπορίας, με άμεσο συνεργάτη τους τον Ι. Ματσάγκο.

Η δίκη των αδελφών Ρε(ν)τζαίων για τη ληστεία της Πέτρας πραγματοποιήθηκε το 1929, στο Πενταμελές Εφετείο (Κακουργιοδικείο) της Κέρκυρας. Δύο χρόνια νωρίτερα είχε πραγματοποιηθεί στο ίδιο δικαστήριο η δίκη πέντε άλλων δραστών της ληστείας (Αντ. Καψάλη, Δ. Παππά ή Μερεμέτη, Ι. Νάκιου ή Πάπα-Γιάννη, Στ. Στάθη, Ανδ. Κώτση και Στ. Κοτσιώρη), πολλοί από τους οποίους είχαν καταδικασθεί σε θάνατο. Το απόγευμα της 6ης Οκτωβρίου 1929, το δικαστήριο καταδίκαζε σε θάνατο τον Γιάννη και τον Θύμιο Ρέ(ν)τζο, ως ηθικούς αυτουργούς της ληστείας, καθώς και τρεις από τους φυσικούς αυτουργούς, ενώ επέβαλε ποινή ισοβίων δεσμών στον Ι. Ματσάγκο.

Ακούστε και αυτό

Posted in Ο Διαβάτης του Ερέβους and tagged , .

7 Comments

  1. Διαβατη πολυ για ληστειες μας λες τωρα τελευταια. Μηπως σκεφτεσαι κατι? Παντως πολυ καλο το αρθρο. Βεβαια εγω προτιμω τον Νταβελη και τις εφοδους σε γυναικεια μοναστηρια.

  2. Giorgos δες όμως πόσο κοινα στοιχεία έχει η εποχή μας με την δεκαετία του ’30!

  3. Ε ναι αυτα υπηρχαν παντα. Και πριν το 1900 και σε πιο ακραια μορφη. Cheers man!

  4. ενδιαφερουσα ιστορια. Αραγε τα λεφτα τα βρηκαν? Η λεια τους ηταν μονο χαρτονομισματα ή και λιρες?

  5. Στο βιβλιο μου ρεντζαιοι ” βασιλεις της ηπειρου” θα βρεις οτι ζητας φιλε μου,.
    δεκα χρονια παλεψα να βρω αυτα τα στοιχεια,αφηγησεις γεροντων, εφημεριδες, επισημα εγγραφα των δικαστηριων, αποφασεις του αρειου παγου για χαρη που δεν δοθηκε ποτε στους ληστες, μα και σπανιες φωτογραφιες, που με κανουν να πιστευω πως εφτασα κοντα στην αληθεια.
    Τα χρονια περασαν και η ληστεια ιδια, με μονη διαφορα πως αντικατεσταθει το πιστολι με τα λευκα κολαρα.
    Με την παρεμβαση μου αυτη δεν αναζητω το ” μπραβω”απλα διευκολυνω την διψα για μαθηση του καθε αναγνωστη
    Ευχαριστω για την φιλοξενια ΝΙΚΟΣ Ι ΠΑΝΟΣ ΑΝΩΓΕΙΟ ΠΡΕΒΕΖΑΣ

  6. ΝΙΚΟς ΠΑΝΟς θα πρέπει να είναι πολύ ενδιαφέρον το βιβλίο!

  7. ΕΝΑ
    ΜΟΝΟ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ ΟΤΙ ΗΤΑΝ ΟΛΟΙ ΣΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΚΟΛΠΟ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ:
    1) ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ 2) >> ΤΡΑΠΕΖΗΣ >>
    3) ΑΡΧΗΓΟΣ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΟΝ ΣΤΡΑΤΟΥ VIII ΜΕΡΑΡΧΙΑΣ.
    4) ΑΝΑΚΡΙΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ.
    5) ΣΧΕΔΟΝ ΟΛΕΣ ΟΙ ΔΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΗΠΕΙΡΟΥ.
    6) ΤΡΑΠΕΖΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ.
    ΔΗΛΑΔΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΤΙΚΑΝ ΑΨΟΓΑ ΚΑΙ ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΕΞΟΥΣΙΕΣ
    ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΗ,ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ,ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΜΕΤΑΛΕΥΤΙΚΑΝ ΜΙΑ ΘΡΑΚΑ ΑΝΘΡΩΠΟΝ
    ΠΟΥ ΠΙΟ ΠΟΛΛΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΣΑΝ ΜΕ ΤΟ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑ ΠΑΡΑ ΜΕ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ.ΓΙΑ ΤΗΝ
    ΙΣΤΟΡΙΑ.ΟΣΟΙ ΕΝΕΠΛΑΚΗΣΑΝ ΣΕ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΥΠΟΘΕΣΗ ΑΚΟΜΗ ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΑ ΟΙ
    ΟΙΚΟΓΕΝΙΕΣ ΤΟΥΣ ΠΡΟΣΠΑΘΟΥΝ ΝΑ ΑΝΑΚΑΜΨΟΥΝ.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *