Αναφέρομαι σήμερα στον άνθρωπο που είναι ίσως η πιο τραγική μορφή του ρεμπέτικου τραγουδιού γιατί ήταν ο άνθρωπος ο οποίος έγραψε και τραγούδησε τον …. θάνατο του από τα ναρκωτικά!
Ο Ανέστος Δελιάς (το πραγματικό του όνομα ήταν Αναστάσιος Δέλλιος) ή Ανεστάκι ή Αρτέμης (1912- 1941 ή 1944) ήταν οργανοπαίκτης (μπουζούκι), συνθέτης, στιχουργός και τραγουδιστής του ρεμπέτικου τραγουδιού. Το 1935 έγραψε το δημοφιλέστατο τσιφτετέλι “Μες στης Πόλης το χαμάμ”, που ηχογραφήθηκε σε αυθεντικές εκτελέσεις με Παγιουμτζή, Παπαϊωάννου, αλλά και πολλές νεότερες.
Γεννήθηκε στη Σμύρνη το 1912 και εγκαταστάθηκε αργότερα στη Δραπετσώνα, όπου εργάστηκε ως τσαγκάρης, δίπλα στον πατέρα του, ο οποίος έπαιζε σαντούρι. Ο Ανέστος Δελιάς ήταν ένα από τα μέλη της θρυλικής «τετράδας του Πειραιά», μαζί με τους Μάρκο Βαμβακάρη, Γιώργο Μπάτη και Στράτο Παγιουμτζή. Το ψευδώνυμο «Αρτέμης» του το είχαν προσάψει ο Μπάτης με τον Βαμβακάρη, λόγω του ότι έμοιαζε μ έναν παλιό μάγκα της Δραπετσώνας, τον “Αρτέμη τον Τρίχα”. Ο Δελιάς διώχτηκε για τα πολιτικά του φρονήματα και εξορίστηκε το 1938 στην Ίο.
Ερμήνευσε τραγούδια όπως τα Το κουτσαβάκι, Ο Νίκος ο τρελλάκιας, τραγούδι που έγραψε για το Νίκο Μάθεση, Τον πόνο του πρεζάκια κ.ά, στα οποία μάλιστα έδειχνε τον απεγνωσμένο αγώνα του να κρατηθεί μακριά από τα ναρκωτικά.
Πέθανε στις 31 Ιουλίου του 1944 από υπερβολική δόση ηρωίνης στη διάρκεια της Κατοχής σε νεαρή ηλικία, περίπου 32 ετών. Τον βρήκαν νεκρό σε ένα καροτσάκι έχοντας στα χέρια του το μπουζούκιτου, το οποίο δεν αποχωριζόταν ποτέ του.
Τα τραγούδια του Δελιά ηχογραφήθηκαν και κυκλοφόρησαν αργότερα με τα ονόματα άλλων ερμηνευτών. Το 1988 κυκλοφόρησε ο μοναδικός του δίσκος (μετά θάνατον), με τίτλο Ανέστης Δελιάς, ο οποίος επανεκδόθηκε το 1992.
Ακούστε το προφητικό του τραγούδι “Το σακάκι” :

Ο πόνος του πρεζάκια
Απ’ τον καιρό που άρχισα την πρέζα να φουμάρω
ο κόσμος μ’ απαρνήστηκε δεν ξέρω τι να κάνω(x2)
απ’ τον καιρό που άρχισα την πρέζα να φουμάρω
Όπου σταθώ κι όπου βρεθώ ο κόσμος με πειράζει
και η ψυχή μου δεν κρατά πρεζά να με φωνάζει(x2)
όπου σταθώ κι όπου βρεθώ ο κόσμος με πειράζει
Απ’ τη μυτιά που τράβαγα άρχισα και βελόνι
και το κορμί μου άρχισε σιγά σιγά να λιώνει(x2)
απ’ τη μυτιά που τράβαγα άρχισα και βελόνι
Τίποτα δεν μ’ απόμεινε στον κόσμο για να κάνω
αφού η πρέζα μ’ έκανε στους δρόμους ν’ αποθάνω(x2)
τίποτα δεν μ’ απόμεινε στον κόσμο για να κάνω
Διαβάτη τι έγινε? Μη μου πεις ότι το’ριξες στην πρέζα.
Giorgos τον στείλανε εξορία στην Ίο,δεν σου λέει τίποτα αυτο;
Απόσπασμα του Γενίτσαρη για την Ίο. “Όποιος ερχότανε στην εξορία, έπεφτε στην πρέζα και γινότανε ράκος. Το κράτος τους έστελνε εκεί εξορία, για να την κόψουμε κι αυτοί γινόντουσαν χειρότεροι, μέχρι που σχολάγανε μια ώρα αρχύτερα”
ΤΟ ΕΧΕΙ ΤΟ ΝΗΣΙ!
Μακαρι να υπηρχε και σημερα τετοια τιμωρια και να με εστελναν στην ιο εξοριστο
Έλα ρε Άκη. Σε φαντάζομαι εξόριστο στο κάμπινγκ.