Αναβάλλεται η τρίτη δόση του δανείου προς την Ελλάδα
Δραματικές είναι οι εξελίξεις στο μέτωπο της ελληνικής οικονομίας. Τα συμβούλια Eurogroup και Ecofin αποφάσισαν την αναβολή της τρίτης δόσης του δανείου από τον μηχανισμό στήριξης προς την Ελλάδα.
Η απόφαση αυτή σχετίζεται άμεσα με τη σκληρή σύγκρουση που είναι σε εξέλιξη στην ευρύτερη περιοχή της ευρωζώνης.
Η τρίτη δόση του δανείου στήριξης της τρόικας των δανειστών της Ελλάδας (ΕΕ, ΔΝΤ, ΕΚΤ) ήταν προγραμματισμένη για τον Δεκέμβριο, αλλά φαίνεται ότι η αντιδραστική στάση της Γερμανίας, συνεπικουρουμένη από την Αυστρία, δυναμιτίζει επί τους παρόντος το σύστημα βοήθειας προς την Ελλάδα.
Το σκηνικό στους δαιδαλώδεις διαδρόμους των Βρυξελλών θυμίζει θέατρο του παραλόγου.
Από τη μία, η Γερμανία που με τις πράξεις της οδηγεί τις μικρότερες χώρες της ευρωζώνης στον Καιάδα της χρεοκοπίας, και από την άλλη οι χώρες της περιφέρειας της ευρωζώνης που βλέπουν το κόστος δανεισμού τους να εκτοξεύεται σε δυσθεώρητα ύψη, οδηγώντας τις με μαθηματικής ακρίβεια σε στάση πληρωμών.
Στα δύο έχει χωριστεί η ευρωζώνη λόγω της σκληρής στάσης που τηρεί η κ. Μέρκελ απέναντι στις υπερχρεωµένες χώρες µέλη – στάση που οδήγησε σε αλµατώδη αύξηση των spreads της Ιρλανδίας και της Πορτογαλίας και έχει οδηγήσει την ιρλανδική οικονοµία ένα βήµα πιο κοντά στη χρεοκοπία.
Ενώ η ιρλανδική κυβέρνηση αρνείται – παρά τις πιέσεις από όλες τις πλευρές – να προσφύγει στον µηχανισµό στήριξης της τρόικας (∆ΝΤ, Κοµισιόν, ΕΚΤ), οξύνεται η κόντρα µε αφορµή τις δηλώσεις Παπανδρέου κατά της γερµανικής στάσης, οδηγώντας τους παράγοντες της Κοµισιόν να προσπαθούν να ηρεµήσουν τα πνεύµατα για να βρεθεί µια λύση.
«Πρέπει να δουλέψουµε όλοι µαζί για να επιβιώσει η ευρωζώνη, γιατί αν δεν επιβιώσει η ευρωζώνη δεν θα επιβιώσει ούτε η Ευρωπαϊκή Ενωση», προειδοποίησε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συµβουλίου Χέρµαν βαν Ρόµπαι, τονίζοντας ότι η Ευρώπη διέρχεται µια κρίση επιβίωσης. Από την πλευρά του, ο επίτροπος Οικονοµικών Υποθέσεων Ολι Ρεν δήλωσε ότι η Ευρώπη δεν πρέπει να υποκύψει στον πανικό. Αντικρούοντας ευθέως τον βαν Ρόµπαϊ, ο επίτροπος είπε ότι η σηµερινή κρίση δεν αφορά την επιβίωση του ευρώ. Ενδεικτικό της ανησυχίας που επικρατεί είναι ότι η Βρετανία που δεν είναι µέλος της Ευρωζώνης εξέταζε χθες, σύµφωνα µε τους «Φαινάνσιαλ Τάιµς», να προσφέρει κι αυτή βοήθεια δισεκατοµµυρίων ευρώ στην Ιρλανδία εάν αυτό κριθεί απαραίτητο.
Αλυσιδωτές αντιδράσεις
Η µεγαλύτερη πάντως ανησυχία είναι το περίφηµο «φαινόµενο του ντόµινο». Αν η Ιρλανδία, και στη συνέχεια η Πορτογαλία, αναγκαστούν να προσφύγουν στον µηχανισµό στήριξης, οι αγορές ενδέχεταινα αναρωτηθούν κατά πόσονη Ισπανία θα µπορέσει να πληρώσει το δικό της χρέος, µε δεδοµένο ότι έχει µηδενική ανάπτυξη.
Στην περίπτωση αυτή, τα πράγµατα θα γίνουν πολύ δύσκολα. Γιατί αν ο ευρωπαϊκός µηχανισµός είναι σε θέση να χειριστεί τα χρέη της Ελλάδας, της Ιρλανδίας και της Πορτογαλίας, η Ισπανία είναι µια τελείως διαφορετική υπόθεση.Το ιρλανδικό “ναυάγιο” οδήγησε στην µειωση της τιµής του ευρώ έναντι του δολαρίου αλλά και την πτώση όλων των χρηµατιστηρίων σε Ευρώπη και ΗΠΑ .
Στο διαφαινόµενο αδιέξοδο επιχείρησαν να παρέµβουν και οι ΗΠΑ µέσω του υπουργού Οικονοµικών τους κ.Γκάιτνερ προειδοποιώντας για τον κίνδυνο να επεκταθεί η «φωτιά».
Ο κ. Γκάιτνερ –όπως ακριβώς επενέβη και ο πρόεδρος Οµπάµα πριν από 6 µήνες – κάλεσε τους Ευρωπαίους να χρησιµοποιήσουν τον πανίσχυρο, όπως τον χαρακτήρισε, µηχανισµό σωτηρίας που έχουν δηµιουργήσει ώστε «να κάνουν αυτό που πρέπει» αν υπάρξει ανάγκη. Την ίδια στιγµή, ολοένα και περισσότεροι αναλυτές σηµειώνουν ότι ο µόνος τρόπος για να υπάρξει διέξοδος είναι ένας συµβιβασµός µεταξύ της κ. Μέρκελ και των χωρών του Νότου.
Αυτό που χρειάζεται σήµερα η Ιρλανδία από την Ευρώπη είναι ένα πακέτο βοήθειας για να σωθούν οι τράπεζές της, λέει στη«Μοντ» ο οικονοµολόγος Ζερόµ Κρεέλ από την Ανώτατη Σχολή Εµπορίου του Παρισιού. Αντίθετα, το να περιµένει κανείς από τη χώρα αυτή να µειώσει το έλλειµµά της κάτω από το 3% τουΑκαθάριστου Εθνικού Προϊόντος µέχρι το 2014 είναιαπολύτως εξωπραγµατικό.
Οι διαφορές
Η Ευρώπη αντιµετωπίζει σήµερα µε την Ιρλανδία µια κρίση α λα ελληνικά, µε ορισµένες όµως διαφορές. Ενώ η ανάπτυξη της Ελλάδας στηρίζεται στον τουρισµό και την άµυνα, η ιρλανδική οικονοµία χαρακτηρίζεται από τις βιοµηχανικές της δυνατότητες.
Η Ιρλανδία υπήρξε επίσης η πρώτη χώρα που εφάρµοσε µια πολιτική αυστηρής λιτότητας. Παρά ταύτα, βλέπει σήµερα το έλλειµµά της να εκτοξεύεται. Αποτελεί επίσης ένα αντιπαράδειγµα ως προς την αποτελεσµατικότητα της δηµοσιονοµικής πειθαρχίας την οποία ζητά το Βερολίνο.