Στη χώρα μας, ειδικά μετά τα σενάρια που έχουν δει το φως της δημοσιότητας για τις αλλαγές που αναμένονται στη φορολογία εισοδήματος των φυσικών προσώπων, η κατανομή των φορολογικών βαρών δεν ανταποκρίνεται σε καμία περίπτωση στην αρχή της φορολογικής ισότητας.
Η άνιση κατανομή των φορολογικών βαρών οφείλεται αφενός στη μεγάλη συμμετοχή των έμμεσων φόρων στα συνολικά φορολογικά έσοδα και αφετέρου στην σχετικά πλέον μειωμένη προοδευτικότητα των άμεσων φόρων. Ειδικότερα δε σε ό,τι αφορά τους έμμεσους φόρους η άνιση κατανομή των φορολογικών βαρών έγκειται στο ότι οι φόροι αυτοί και κυρίως ο ΦΠΑ επιβάλλονται σε αγαθά ή υπηρεσίες με ενιαίο συντελεστή με αποτέλεσμα την κατανομή της φορολογικής επιβάρυνσης με αντιστρόφως ανάλογο του εισοδήματος τρόπο. Πρέπει να επισημανθεί ότι στην από τον Μάρτιο του 2002 έκθεση της επιτροπής αναμόρφωσης του φορολογικού συστήματος (επιτροπή Γεωργακόπουλου), τονίζεται ότι στην περίπτωση αυτή η μέση ροπή για κατανάλωση μειώνεται καθώς αυξάνεται το εισόδημα.
Σε ό,τι τώρα αφορά τη μειωμένη προοδευτικότητα των άμεσων φόρων, αυτή κατά κύριο λόγο αφορά τη φορολογία εισοδήματος των φυσικών προσώπων μιας και ο βασικός προοδευτικός φόρος στο υφιστάμενο φορολογικό σύστημα, είναι ο φόρος εισοδήματος των φυσικών προσώπων. Η μειωμένη προοδευτικότητα παραμένει, παρ’ όλες τις προσπάθειες που έχουν γίνει ειδικά με την κατάργηση των εκπτώσεων από το εισόδημα, και οφείλεται κατά κύριο λόγο στη μη κατάργηση της αυτοτελούς φορολόγησης για μια σειρά εισοδημάτων, στη μη εκλογίκευση των τεκμηρίων διαβίωσης ειδικά για μισθωτούς και συνταξιούχους και φυσικά στο εκτεταμένο φαινόμενο της φοροδιαφυγής.
Η κατάργηση των εκπτώσεων από το εισόδημα και η μεταφορά στις μειώσεις του φόρου ήταν μια θετική εξέλιξη διότι οι μειώσεις από το εισόδημα εξαιτίας της προοδευτικότητας της κλίμακας ωφελούσαν κατά κύριο λόγο φορολογούμενους με υψηλά εισοδήματα ενώ οι μειώσεις φόρου ωφέλησαν τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα. Όμως βλέπουμε ότι, στα σενάρια που επεξεργάζεται το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης, παίζει η κατάργηση όλων των μειώσεων φόρου βάσει δαπανών (τόκοι απόκτησης πρώτης κατοικίας, ενοίκια, φροντιστήρια κ.λπ.), κάτι που θα οδηγήσει σε περαιτέρω φορολογική επιβάρυνση ειδικά για τα μεσαία και χαμηλά εισοδήματα. Επίσης η διαφαινόμενη φορολόγηση από το πρώτο ευρώ των αυτοαπασχολούμενων, ατομικών εμπορικών επιχειρήσεων, ελεύθερων επαγγελματιών κ.λπ., με συντελεστή 30% ή 35% θα πλήξει κατά κύριο λόγο τους συνεπείς επαγγελματίες οι οποίοι πέραν από τη δραματική συρρίκνωση του κύκλου εργασιών τους λόγω της ύφεσης, καλούνται να σηκώσουν επιπλέον δυσβάσταχτα φορολογικά βάρη από την αύξηση της φορολογίας εισοδήματος, το τέλος επιτηδεύματος και φυσικά την ειδική εισφορά αλληλεγγύης.
Γιώργος Α. Κορομηλάς
Πρόεδρος Ινστιτούτου Οικονομικών και Φορολογικών Μελετών
Πηγή:imerisia.gr
